12 marca 2026 roku Bank Światowy opublikował raport Innovation Rising: Lifting Central and Eastern Europe's Jobs and Growth Potential — coroczne wydanie EU Regular Economic Report, poświęcone tym razem Polsce, Chorwacji, Bułgarii i Rumunii. Czytam takie raporty, bo zawierają dane, których nie ma w branżowych prezentacjach. I tym razem znalazłem w nim zdanie, które powinno trafić na agendę każdego Zarządu w Polsce.
Brzmi tak: polskie i środkowoeuropejskie firmy mogłyby zwiększyć wydajność pracy o 10–15% — wyłącznie przez szersze wdrożenie cyfrowych narzędzi, w tym AI. Nie przez nowych pracowników. Nie przez nowe inwestycje w maszyny. Przez technologię, która już istnieje i jest dostępna.
Paradoks, który większość Zarządów omija szerokim łukiem
W Polsce 26% inwestycji firm trafia w aktywa niematerialne — oprogramowanie, dane, know-how. Średnia unijna to 37%. Ten dystans nie jest dziś problemem technicznym. Jest problemem decyzyjnym — leżącym po stronie Zarządów, nie działów IT. To ten sam paradoks, który widzę przy każdym kliencie: Zarząd chce AI, ale nie chce zmieniać procesów.
Tymczasem większość dyskusji w polskich firmach dotyczy czegoś innego: czy AI odbierze miejsca pracy. Prognoza Gartnera na 2030 rok odpowiada na to pytanie jednoznacznie — AI globalnie stworzy więcej miejsc pracy, niż ich zlikwiduje. Do 2031 roku ponad 30 milionów stanowisk rocznie zostanie przeprojektowanych, nie wyeliminowanych.
Stąd mój wniosek: AI nie jest zagrożeniem dla Twoich pracowników. Jest zagrożeniem dla firm, które czekają na więcej pewności zamiast działać.
Kto naprawdę traci pracę przez AI
Z moich obserwacji wynika, że AI nie zabiera pracy. Zabiera ją człowiek, który używa AI — temu, który używać nie chce.
To nie jest metafora. To mechanizm rynkowy, który działa już dziś. Jeden pracownik z dobrze skalibrowanym narzędziem AI wykonuje pracę, którą rok temu wymagała dwóch lub trzech. Nie dlatego, że jest mądrzejszy. Dlatego, że się dokształcił. Dla MŚP to oznacza cichą walkę o jurysdykcję — kto ma prawo wykonywać które zadania, która rozstrzyga się w tym roku.
Właściwe pytanie dla Zarządu nie brzmi więc: „Czy AI zastąpi moich pracowników?". Brzmi: „Czy moi ludzie są gotowi pracować z AI — i kto w tej firmie za to odpowiada?".
Mój wniosek dla Zarządów
Raport Banku Światowego nie opisuje technologicznej rewolucji. Opisuje lukę decyzyjną — między tym, co jest możliwe, a tym, co firmy w Polsce faktycznie robią.
Przygotowuję właśnie raport z wywiadów z prezesami największych polskich spółek — o tym, jak dziś odbierają zmiany wywołane przez generatywną AI i jak na nie reagują. Pierwsze wnioski są zaskakujące. O szczegółach napiszę wkrótce.
Raport Banku Światowego Innovation Rising jest dostępny bezpłatnie → worldbank.org/en/region/eca/publication/eurer
Droga Czytelniczko/Drogi Czytelniku. Jeśli uważasz, że opisany powyżej temat dotyczy Twojej firmy i chcesz porozmawiać ze mną w gronie Zarządu o tym, jak przełożyć te dane na konkretną strategię AI — zapraszam do kontaktu. Punktem startu zwykle jest strategia AI dla firm lub audyt dojrzałości organizacji. Leszek Giza.